Xem bài viết riêng lẻ
  #20  
Cũ 04-05-15, 11:42 PM
Avatar của Chú Vinh
Chú Vinh Chú Vinh đang ẩn
Cộng Tác Viên
 
Level: Level: 25 - Class: MASTER
EXP: 245/250 (98%)
SP: 409/Full (100%)
Số lần cộng|trừ: 148 lần
 
Tham gia ngày: Jan 2013
Đến từ: Tp.HCM
Bài gửi: 646
Thanks: 1,537
Thanked 22,193 Times in 662 Posts
Mentioned: 43 Post(s)
Tagged: 0 Thread(s)
Quoted: 118 Post(s)
Mặc định
Phần 3: Antonio de Torres


Torres chính là người cha của cây đàn ghita hiện đại ngày nay, ông đã mang cho nó một dáng vẻ mới, âm thanh mới, một vị trí ngang tầm với các nhạc cụ thính phòng khác. Có người nói rằng, Euclit đã định hình nên môn Hình học với những tiên đề không cần chứng minh. Trước Euclit, hình học không phải một môn khoa học thống nhất, nó là những vấn đề nhỏ tách dời nhau. Tầm cỡ của Torres đối với cây đàn Ghita cũng vậy, ông đã đưa ra những tiêu chuẩn cho cây đàn ghita, mà cho đến sau này, những Hauser, Ramirez, Fleta đều tuân theo những tiêu chuẩn đó. Có sáng tạo chỉ là những cải tiến từ mẫu của Torres ở điểm này điểm nọ.

Lần này tôi xin giới thiệu tiếp với các bạn Antonio de Torres.

Antonio de Torres (1817-92)

1.Bối cảnh
Antionio de Torres là nhân vật vĩ đại nhất trong số các nhà chế tác ghita hiện đại. Cống hiến của ông đã làm cho hình dạng và cấu trúc của cây đàn ghita được quy về một mối, ổn định cho tới ngày nay. Thế nhưng đương thời, vị trí cao quý nay không phải đuợc tất cả mọi người công nhận. Với quyết tâm tạo nên một cây đàn ghita tân tiến, Torres đã vứt bỏ gần tất cả những quy cách chế tạo đàn truyền thống. Điều ông tin tưởng, đó là khoa học, là thực nghiệm.

Jose Romanillos, nhà chế tác ghita số một của Anh (tôi dự định sẽ giới thiệu với các bạn trong những kì tới) đã nghiên cứu về Torres rất kỹ, thông qua nhưng di vật còn sót lại của ông, đặc biệt là từ 65 cây đàn mà cả cuộc đời Torres đã chế tác ra. Jose Romanillos đã đưa ra đuợc những kết luận chính xác, không những quan niệm chung về chế tác đàn của Torres mà còn cả những sự thay đổi về phong cách chế tác trong các thời kì. Quan trọng hơn cả, ông đã khám phá ra những bí mật về phương pháp chế tác đàn của Torres. Đương thời, Torres giữ bí mật tất cả những mấu chốt như thời điểm tiếp giáp mặt đàn và sườn đàn … trong gia đình ông chỉ truyền dạy cho một người con trai duy nhất.

Torres chế tác cây đàn đầu tiên khoảng năm 1840. Năm 1854, ông đến Sevilla, mở xưởng đàn tại một địa khu mà đã có rất nhiều xưởng đàn khác đang hoạt động. Cây đàn đầu tiên ông nhìn thấy là cây đàn do Jose Pernas chế tác. Đó là một cây đàn theo kiểu truyền thống, thân đàn nhỏ, ngựa đàn được gắn cố định, các thanh lực học to bản, đầu đàn được trang trí tinh xảo. Torres ,ngay từ lần đầu chế tác, đã đi con đường hoàn toan khác. Ông thiết kế cây đàn có nửa thân duới to hơn thông thường, cấu trúc các thanh trợ lực mang hình dáng cấu trúc ngày này (7 thanh trợ lực xếp hình nan quạt). Đương thời, người ta chỉ dùng 3 thanh trợ lực mà thôi. Torres đã hiểu được âm sắc đặc trưng của các loại gỗ. So với các chế tác gia thời đó, ông tuyển chọn gỗ nghiêm mật hơn. Các nhà chế tác khác thay vì chú trọng tính thực dụng của cây đàn, lại chú tâm hơn đên việc trang trí sao cho đẹp mắt. Đi ngược lại xu thế đó, các cây đàn của Torres có trang trí đơn giản. Ông quan niệm rằng những chi tiết trang trí chỉ nên ở phần không đóng góp đến sự rung động tạo nên âm thanh.

Năm 1860, ông đã mang đàn của mình đến dự một cuộc triển lãm, từ đó danh tiếng của ông băt đầu đuợc biết tới. Thế nhưng sau đó, gặp lúc gia đình khó khăn về kinh tế, cộng với tình hình đất nước khủng hoảng, số người mua đàn ít đi, ông đã tạm dừng việc chế tác đàn, chuyển sang mở một tiệm bán đồ lặt vặt.

Nói chung, chế tác đàn chia làm hai loại, một là chế tác các cây đàn chất lượng trung bình dùng cho nhưng ngưòi mới bắt đầu học đàn. Loại kia là chế tác nhưng cây đàn cho người chơi chuyên nghiệp, cần nhiều thời gian và tâm huyết thực sự. Năm 1875, Torres bắt đầu lại công việc chế tác đàn, lần này ông chỉ chế tác đàn chuyên nghiệp, mỗi năm làm không quá 6 cây đàn. Vì thế những cây đàn này đều cực kì tinh sảo, cây nào cũng có thể gọi là toàn chân toàn mỹ. Trong mười năm 1883-1892, ông sản xuất được nhiều hơn gấp đôi, mỗi năm 12 cây. Tuy nhiên có những nhận xét rằng, các cây đàn của ông trong giai đoạn 10 năm cuối không tốt bằng các cây giai đoạn trước, âm thanh phát ra không đuợc nhất quán. Ngày 19/11/1892, Torres đã qua đời. Phần lớn tác phẩm của ông đuợc chế tạo trong hai giai đoạn 1852 – 1859 và 1875 – 1892.

2.Mặt đàn và cấu trúc các thanh trợ lực.

Torres quan niệm rằng, mặt đàn là bộ phận quan trong nhất của cây đàn. Ông đã sử dụng loại gỗ spruce tốt nhất để làm mặt đàn. Tuỳ theo độ cứng của gỗ cũng như độ tuổi mà ông quyết định chiều dày của mặt đàn. Mặt đàn của ông không phải chỗ nào cũng có chiều dày như nhau, ở vị trí trung tâm của mặt đàn là dày nhất. Ở ví trí xung quanh sound hole và phía trên của bridge có chiều dày khoảng 2.5mm, còn ở rìa chỉ cỡ 1.4mm.

Đương thời, Torres chủ trương làm cho mặt đàn càng rộng càng tốt. Điều khó là khi bào mỏng, mặt gỗ trở nên yếu đi nhiều, vì lý do đó, một kết cấu trợ lực khoẻ trở nên cần thiết. Cấu trúc các thanh trợ lực xếp hình nan quạt không phải là điều mới vào thời kỳ đó, nó đã được phát minh từ thế kỉ 18. Tuy nhiên, Torres đã sủ dụng cấu trúc này cho cây đàn ghita một cách hợp lý hơn cả. Để các thanh trợ lực không tiếp xúc với sườn đàn nhiều quá, Torres đã bắt chước cách xếp đặt các thanh nan trong mô hình cánh diều của Châu Âu. Ở giai đoạn đầu, các thanh trợ lực có mặt cắt hình tam giác đều, thời gian sau, ông chuyển sang dùng thanh trợ lực có mặt cắt là nửa hình tròn. Các thanh harmonic đương thời đều có mặt cắt là tam giác đều, riêng Torres sủ dụng các thanh có mặt cắt hình chữ nhật. Đối với nhưng cây đàn nhỏ, ông chỉ dùng 5 thanh trợ lực thay vì 7 thanh dùng cho cây đàn bình thường.

Ở một số cây đàn, Torres thiết kế thanh harmonic (ở dưới sound hole) hở ra một lỗ hình vòm parabol, để các thanh trợ lực có thể đi qua khe hở đó và lên tới vị trí sound hole. Với thiết kế nay, thanh harmonic và mặt đàn không cần tiếp xúc liên tục, vì thế dưới tác dụng của nhiệt độ và độ ẩm, mặt đàn tránh đựoc bị kéo dãn hoặc bi vỡ theo phương ngang. Còn tác dụng tốt nữa, giữa harmonic và mặt đàn có khoảng trống, cho phép mặt đàn được dao động tự do hơn. Chế tác gia người Pháp Robert Bochet, một người tôi cũng dự định giới thiệu với các bạn trong serie này, cũng tích cực sử dụng kỹ thuật này. Mọi người đều cho rằng Bochet đã học tập từ Torres.

3.Hình dáng thân đàn

Các cây đàn của Torres so với đương thời, có kích thước to hơn khoảng 1/5. Ông là người đầu tiên đã áp dụng những kĩ thuật mới, như kết cấu các thanh lực học tinh tế, độ dày của mặt đàn giảm dần từ trong ra ngoài, các thanh harmonic bar không tiếp xúc liên tục với mặt đàn … Vì thế, ông đuợc coi là người đầu tiên làm cây đàn ghita trở nên hoàn thiện. Kiểu dáng Torres nhanh chóng áp đảo kiểu dáng truyền thống. Những kiểu mẫu hợp lý, mới mẻ, kèm thêm những dụng cụ giúp cho việc chế tác đàn hình thù kì lạ do ông tự thiết kế, khiến mọi người đều nghĩ rằng ông là người am hiểu về bộ môn hình học, đã áp dụng những tính toàn và phân tích hình học vào trong công việc. Thực tế qua khảo cứu, thành công của ông phần nhiều là nhờ đúc rút kinh nghiệm qua các thí nghiệm trực quan.

Các cây đàn của Torres có kích thước thân đàn tương đối khác nhau. Có thể chia làm 5 mẫu chính. Điều này chưng tỏ Torres đã làm rất nhiều thử nghiệm để tìm cho mình một mẫu hình lý tưởng. Nói chung, các cây đàn có kích thước thân đàn khác nhau nhưng đều giữ được một vẻ đẹp nhất quán. Đây là một đặc trưng nổi bật của Torres.

4.Cần đàn (Neck)
So với các cây đàn hiện đại, chiều rộng của cần đàn của Torres nhỏ hơn. Chiều rộng ở Nut chỉ khoảng 47-49 mm (đàn ghita hiện đại bây giờ trung bình là 52mm). Chiều dày của cần đàn ở Nut khoảng 20 mm, ở vị trí phím đàn thứ 9, chiều dày là 22mm. Torres sử dụng phương pháp tiếp giáp cần đàn và sườn đàn truyền thống: sẻ rãnh ở cần đàn rồi sau đó nhét sườn đã đuợc uốn theo hình số 8 vào. Heel của đàn ( cái gồ ra phía ngoài ở giũa thân đàn và cần đàn) đuợc làm bằng 6 miếng gỗ ghép lại. Nhiều chế tác gia khác thích làm heel có hình nhọn, riêng Torres làm hình bàn nguyệt.

5.Đầu đàn (Head)
Đầu đàn của Torres được thiết kế hình 3 trái núi, trái núi ở trung tâm lớn hơn cả.

6.Hoa văn trang trí
Trước Torres, hoa văn trang trí cho ghita hoàn toàn khác. Các chi tiết trang trí không chỉ là vân gỗ đơn thuần mà còn nhiều chất liệu khác. Việc trạm chổ ở đằng sau đàn và nhiều vị trí trên mặt đàn, sườn đàn cũng hay được thực hiện. Nếu bạn quen nhìn cây ghita hiện đại bây giờ, sẽ thấy những cây ghita trước thời Torres rườm rà, như một người di gan quấn đủ thứ vải vóc trên người. Torres phát hiện ra rằng nhiều chi tiết trang trí ở những chỗ cây đàn cần rung động sẽ cản trở việc phát ra âm thanh. Vì lý do đó ông hạn chế tới mưc tối đa hoạ tiết trang trí : giới hạn ở xung quanh sound hole, đầu đàn, heel, góc tiếp giáp giữa suờn đàn và mặt đàn, sườn đàn và đáy đàn, đường tiếp nối ở mặt sau đàn. Tuy nhiên hoạ tiết trang trí của Torres ở xung quanh sound hole lại cực kì phức tạp. Ông đã bỏ rất công sức để sáng tạo ra nhưng mô tuýp trông bắt mắt. Hoa văn hay thấy nhất là hình chữ thập nhỏ mầu trắng có nhân đen, xếp giữa những vòng tròn màu đen đồng tâm với sound hole. Hoạ tiết này đuợc chế tác gia người Đức Herman Hauser dùng cho hầu hết các tác phẩm của minh. Phuơng pháp ông thực hiện việc trang trí xung quanh sound hole như sau. Ông dùng nhiều loại gỗ có màu sắc tương phản như rosewood (đỏ), ebony (đen), spruce (trắng vàng), cắt ra thành những miếng nhỏ li ti. Khoét xung quanh sound hole nhưng rãnh tròn đồng tâm, rồi nhét những miếng gỗ nhỏ li ti trên vào rãnh đó. Ông là người đầu tiên áp dụng phương pháp trang trí này. Sau Torres và cho đến bây giờ, trang trí theo cách này đã trở thành tiêu chuẩn cho tất cả các cây đàn ghita cao cấp.

7.Mộc liệu
Khác với các nhà chế tác gia hiện đại có khuynh hướng chỉ sử dụng một số loại gỗ cố định, Torres trong cuộc đời chế tác, đã sử dụng rất nhiều loại gỗ khác nhau. Loại gỗ ông ưa thích để làm sườn và đáy đàn là Gỗ Cẩm Lai Braxin (Brazillian rosewood), nhưng ông thử các loại khác nữa như cedar, maple, hồng ngọc, mahogany, gỗ thông. Gỗ dùng làm cần đàn được ông dùng nhiều nhất là Cedro.

Mặt đàn : Spruce
Lưng và hông đàn: Jakaranda (brazillian rosewood), maple, cedar
Neck: Cedro
Finger board: Ebony
Bridge : Jakaranda
Thanh trợ lực bên trong : European Spruce

8. Chiều dài dây
Dao động 602—645mm
Tiêu chuẩn : 650 mm

9. Chiều dày đáy đàn
1.2mm – 2.2 mm

10. Hai design chính về kích thước thân đàn

Chế tác năm 1864
Body length : 487mm
Upper body width :272mm
Waist width : 235mm
Lower body width :360mm
Body height (end block position) :95mm
Body height ( heel position): 90mm
Chế tác năm 1888
Body length : 425mm
Upper body width :220mm
Waist width : 178mm
Lower body width :283mm
Body height (end block position) :78mm
Body height ( heel position): 72mm

Tóm lại, nếu bạn là một nguời yêu quí cây đàn ghita cổ điển, bạn phải cảm ơn Antonio de Torres rất nhiều. Torres là người đã mang đến cho cây ghita một hình dáng mới, âm sắc mới, vị thế mới. Ông chính là cha đẻ của cây đàn ghita hiện đại.




http://www.anoomi.com/index.php?acti...ntos+Hernandez

























http://forum.guitarpro.vn/showthread...15268&page=284


+5 EXP

Lần sửa cuối bởi blackcat_sniper với 05-05-15 lúc 12:12 AM
Trả lời với trích dẫn
The Following 12 Users Say Thank You to Chú Vinh For This Useful Post:
haiaudk (16-06-15), hungphulam (03-06-15), khachue (28-05-15), longgiang (28-05-15), ngocthangq (06-06-15), quoclam (18-06-15), quocthong (16-06-15), thanhhoangv (02-11-15), thiensulongan (05-05-15), thuyhoadp (08-11-15), trieusonpv (20-06-15), vienduong (16-06-15)